Roślina, którą w Polsce można zobaczyć niemal na każdej łące to mniszek lekarski, popularnie nazywany także mleczem (inne nazwy to: lwi ząb, wole oczy, niewieścia stałość). Występuje on tak powszechnie, że często nie poświęca się mu uwagi i nie zastanawia się nad jego zdrowotnymi właściwościami. Jest to duży błąd, ponieważ mniszek ma doskonały wpływ na ludzki organizm, może zapobiegać różnym dolegliwościom i charakteryzuje go dość wszechstronne działanie.


MLECZ A MNISZEK LEKARSKI

W naszym kraju spotkać można około dwustu gatunków tej rośliny. Jej wygląd jest zaś bardzo charakterystyczny: wiosną pojawiają się podłużne liście o postrzępionych brzegach (w formie rozety), które otaczają łodygę zakończoną intensywnie żółtym kwiatem. Po zapyleniu kwiaty te zamieniają się w owoce wyposażone w aparat lotny – są to tzw. „dmuchawce”. Każde ze stadium rozwoju mleczy jest więc łatwo zauważalny – są one też łatwo dostępne, dzięki czemu bez problemu można wykorzystywać ich pożyteczne właściwości. Warto wiedzieć, że wiosną – jeszcze przed rozkwitem – zbiera się liście mniszka lekarskiego. Kwiaty należy zbierać zaraz po tym jak się rozwiną, a korzenie jesienią. Te różne elementy rośliny wykorzystać można albo w postaci świeżej albo w ususzonej. Stosowanie mniszka lekarskiego może wyglądać w następujący sposób:

  • Ze świeżych liści mniszka można przygotować sałatkę.
  • Po ususzeniu wszystkie części rośliny są doskonale do sporządzania różnego rodzaju naparów i nalewek.
  • Z kwiatów najlepiej jest przygotować wino albo syrop (tzw. mniszkowy miód).

Pomysłów na zastosowanie mniszka może być o wiele więcej. Można go jeść na surowo, gotować, smażyć czy pić w postaci soku lub naparu. Dzięki temu każda osoba, która zdecyduje się na jego wykorzystanie, na pewno znajdzie taki sposób, który będzie jej odpowiadał (pod względem walorów smakowych). Co ważne, mniszek lekarski może posłużyć także do użytku zewnętrznego, gdzie wykorzystuje się go w postaci: okładów, kompresów i jako dodatek do kąpieli.


MNISZEK LEKARSKI WŁAŚCIWOŚCI

Na stosowanie mniszka lekarskiego powinny zdecydować się osoby u których występują: brak apetytu, zaburzenia trawienia i metaboliczne, zastój żółci, a także zaburzenia oddawania moczu. Jest to też roślina, której zastosowanie sprawdzi się pomocniczo przy reumatyzmie, problemach skóry, przy zakażeniach grzybiczych i bakteryjnych, a także wspomagająco w początkowym stadium cukrzycy. Okłady z mniszka lekarskiego to także sposób na brodawki i kurzajki (takie działanie ma mleczko, które pojawia się po złamaniu łodygi). Jeśli zaś chodzi o właściwości mniszka lekarskiego, to ma on działanie wszechstronne. Wszystko dlatego, że w różnych częściach tej rośliny zawarte są cenne i różnorodne substancje, takie jak: inulina, trójterpena, sterole roślinne, sole potasu, karotenoidy, minerały (potas, magnez, krzem), witaminy (A, C, D oraz z grupy B).


MNISZEK LEKARSKI ZASTOSOWANIE

  • Ma działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe (wspomaga odporność).
  • Ma działanie oczyszczające i moczopędne (dlatego stosuje się go w przypadku obrzęków, chorób nerek czy też w dnie moczanowej).
  • Pomaga na problemy z wątrobą albo z woreczkiem żółciowym czy inne kłopoty z układem trawiennym (brak apetytu, niestrawność). Mniszek lekarski wspomaga bowiem trawienie, wpływa na zwiększenie wydzielania soku żołądkowego i żółci (zapobiega jej zastojom).
  • Wpływa na uregulowanie cyklu miesiączkowego i pracy jajników (dzięki zawartym w kwiatach flawonoidom i kwasie foliowym).
  • Wspomaga regulację gospodarki węglowodanowej, obniża indeks glikemiczny potraw, obniża poziom cukru we krwi, a więc działa przeciwcukrzycowo.
  • Pomaga w odchudzaniu, ponieważ zawarta w roślinie inulina ogranicza łaknienie.
  • Ma właściwości przeciwnowotworowe. Wyciąg z korzenia mniszka pity pod postacią naparu może pomóc szczególnie w przypadku białaczki i chłoniaków.
  • Łagodzi dolegliwości skórne, poprawia wygląd skóry i przyspiesza gojenie się ran.
  • Pobudza pracę mózgu i wspomaga układ nerwowy.
  • Wykazuje działanie antyoksydacyjne – opóźniające procesy starzenia (za co odpowiedzialne są zawarte w roślinie flawonoidy).


MNISZEK LEKARSKI PRZECIWWSKAZANIA

Jest to roślina, która w określony sposób działa na ludzki organizm, dlatego ustalono, że – tak jak inne surowce goryczowe – mniszek może nasilać dolegliwości żołądkowe w przypadku nadkwaśności soku żołądka. Nie zaleca się jego stosowania również osobom, które cierpią na:

  • Choroby nerek,
  • Niedrożność dróg żółciowych i jelit,
  • Kamicę żółciową,
  • Ropniak pęcherzyka żółciowego,
  • Chorobę wrzodową.

W trakcie ciąży i okresie karmienia piersią mniszek lekarski można stosować wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Na uwadze trzeba mieć również to, że tak jak każdy surowiec roślinny, tak i mniszek może powodować interakcje z lekami. Zanim się go użyje, warto więc skonsultować się z lekarzem albo farmaceutą. W niewymienionych tu przypadkach stosowanie mniszka może mieć natomiast dobroczynny wpływ na zdrowie, warto więc zdecydować się na jego stosowanie. Szczególnie dlatego, że jest on łatwo dostępny – zarówno na łąkach, jak i w różnych formach – w sklepach i aptekach.