L-karnityna to aminokwas, który znaleźć można w wielu produktach spożywczych, jest też jednak naturalnie wytwarzany przez ludzkie ciało (dzięki syntezie lizyny i metioniny w wątrobie i nerkach). Ten związek chemiczny pełni wiele ważnych funkcji w rozwoju i fizjologii organizmu, Dużą popularność zyskał też jednak jako suplement, którego działanie wspomaga proces odchudzania.


L-KARNITYNA DZIAŁANIE NA ORGANIZM

Litera L przed nazwą karnityny jest używana dlatego, że spośród dwóch izomerów jej występowania: L i D, tylko ten pierwszy jest aktywny biologicznie. Organizm człowieka (dorosłego) zawiera około 20 g L-karnityny, która jest zgromadzona przede wszystkim w mięśniach szkieletowych i sercu. W organizmie L-karnityna powstaje z syntezy dwóch aminokwasów, to znaczy z: lizyny i metioniny – dzieje się to w wątrobie i nerkach. Te dwa narządy mają wszystkie enzymy potrzebne do jej syntezy, ale potrzebne są także: żelazo, witaminy C, B6 i PP. Ich zbyt małe ilości (albo zupełny brak) w spożywanym pokarmie prowadzi do zmniejszenia syntezy endogennej karnityny. Warto więc wiedzieć, że L-karnitynę można suplementować. Obecnie jest zaś ona jednym z najczęściej stosowanych środków farmakologicznych, które wspomagają odchudzanie. Uważa się bowiem, że pomaga ona w spalaniu tkanki tłuszczowej, korzystnie wpływając na spalanie kwasów tłuszczowych (co przyczynia się do szybszego zmniejszenia masy ciała). Tak więc, L-karnityna usprawnia metabolizm lipidów, ale też:

  • Bierze udział w transporcie i metabolizmie rozgałęzionych aminokwasów,
  • Pełni ważną rolę w procesach detoksykacyjnych,
  • Uczestniczy w przemianach węglowodanów,
  • Jej wysoki poziom w mięśniach zmniejsza wykorzystywanie glikogenu jako materiału energetycznego (co jest ważne w warunkach długotrwałego wysiłku fizycznego).

Badania wykazały także, że L-karnityna działa korzystne na układ nerwowy, działa korzystnie także w stanach depresyjnych i zwiększa zdolność do uczenia się. U pacjentów z chorobą Alzheimera poprawia zapamiętywanie. Niektóre z badań wykazują także, że L-karnityna może mieć zastosowanie terapeutyczne w chorobach serca, mięśni, wątroby i nerek. Zwiększa ona również wytrzymałość organizmu w trakcie wysiłku fizycznego i zmniejsza ból mięśni.


STOSOWANIE – CZYLI W JAKICH ILOŚCIACH I GDZIE WYSTĘPUJE L-KARNITYNA?

Tak jak było wspomniane już wcześniej, ludzki organizm może sam syntetyzować karnitynę z lizyny. Jednak niedobór związków takich jak żelazo, witamina C, B6 i niacyna, może powodować zmniejszenie ilości wytwarzanej karnityny. Warto też wiedzieć, że smażenie i pieczenie, czyli przygotowywanie posiłków w dużej temperaturze niszczy zawartą w nich lizynę. Zmniejsza to oczywiście ilość powstającej z niej karnityny. Z tego samego względu należy uważać na ubytki witaminy C. Do tego L-karnityna jest substancją rozpuszczalną w wodzie, dlatego procesy związane z gotowaniem zmniejszają jej ilość w posiłkach. L karnityna to ważny składnik codziennej diety. Jej źródłami w pożywieniu są przede wszystkim:

  • Drożdże,
  • Grzyby,
  • Produkty mleczne,
  • Mięso, głównie: baranina, wołowina, wieprzowina, konina i ryby.

Pokarmy pochodzenia roślinnego, przede wszystkim owoce i warzywa zawierają natomiast niewielkie ilości karnityny. Dlatego też ważne jest, by osoby na diecie wegetariańskiej stosowały suplementy uzupełniające ten związek. Dzienne zapotrzebowanie na L-karnitynę dorosłego człowieka wynosi mniej więcej 15 mg. Zapotrzebowanie to – przy prawidłowej diecie – jest pokrywane przez endogenną syntezę (25%) oraz dietę (75%). Osoby, które są wegetarianami, ale też ci, którzy chcą przyspieszyć swój proces odchudzania, decydują się bardzo często na suplementację tego składnika (do tej grupy zaliczają się także sportowcy).


L-KARNITYNA PRZECIWWSKAZANIA

Suplementacja L-karnityny jest obecnie sprawą dyskusyjną, szczególnie, że tabletki zawierają jej o cztery razy mniej niż można dostarczyć z pożywienia. Jednym z głównych wskazań do zażywania L-karnityny jest obecnie dieta wegetariańska. Natomiast jeśli chodzi o stosowania L-karnityny jako suplementu przez sportowców i osoby odchudzające się, nadal pojawiają się wątpliwości co do jej korzystnego działania. Choć ciągle próbuje się to potwierdzić przy pomocy różnego rodzaju badań. Warto też dodać, że przyjmowanie L-karnityny zasadne staje się też jedynie przed planowanym wysiłkiem o charakterze tlenowym (takim jak jazda na rowerze, bieganie, trening “cardio”). Tylko wtedy zachodzi bowiem na większą skalę aktywne wykorzystywanie kwasów tłuszczowych. Jedynie u osób bardzo aktywnych fizycznie zgromadzone zapasy L-karnityny mogą nie wystarczać do “obsłużenia” całego procesu spalania przy intensywnym wysiłku. Najczęściej L-karnitynę suplementuje się w ilości 1 do 5 g dziennie, a maksimum stężenia w krwi osiąga po 2-4 h. Standardowo (dla większości osób) bezpieczne i dobrze tolerowane będą 2 g dziennie. Na uwadze trzeba mieć jednak to, że L-karnityna może zwiększać objawy niedoczynności tarczycy i niekiedy wchodzi w interakcję z niektórymi lekami. Do tego w wyniku stosowania suplementów diety z L-karnityną, mogą pojawić się typowe dolegliwości ze strony układu pokarmowego takie jak: nudności, wymioty, biegunka, zgaga i niestrawność. Tak więc, choć opinie na temat skuteczności L-karnityny w procesie odchudzania są mieszane, to potwierdzony jest jednak jej dobry wpływ na zdrowie, funkcje mózgu i zapobieganie chorobom.